Do zakresu  działania i kompetencji Burmistrza należy przede wszystkim:

1. przygotowywanie projektów uchwał   Rady   Miejskiej, ( w tym projektu budżetu),
2. określanie sposobu wykonywania uchwał i ich wykonywanie w zakresie ustalonym przez uchwałę,
3. wykonywanie budżetu i jego ogłaszanie,
4. gospodarowanie mieniem komunalnym,
5. zatrudnianie i zwalnianie kierowników gminnych jednostek organizacyjnych,
6. sprawowanie funkcji organu prowadzącego w odniesieniu do placówek oświatowych w zakresie nałożonym ustawowo,
7. kierowanie  bieżącymi  sprawami  gminy   i kierowanie urzędem,
8. reprezentowanie gminy i urzędu na zewnątrz,
9. wydawanie   decyzji   w  sprawach  indywidualnych  z  zakresu administracji   publicznej lub upoważnianie  naczelników  wydziałów  lub  innych pracowników urzędu   do   podejmowania  w  imieniu  burmistrza  decyzji  w sprawach indywidualnych z   zakresu administracji publicznej,
10. wykonywanie   zadań   szefa  obrony  cywilnej gminy  Opoczno,
11. nadzorowanie    realizacji    zadań   zleconych   z   zakresu administracji    rządowej  w  ramach  gminy  i  pozostawanie  w kontakcie  z  terenowymi   organami  tej administracji, zarówno ogólnej jak i specjalnej,
12. wykonywanie  uprawnień  zwierzchnika  służbowego w stosunku do kierowników jednostek organizacyjnych i kierownika  zakładu  pracy w stosunku do pracowników urzędu ,
13. zatwierdzanie    zakresów   czynności   i   odpowiedzialności  pracowników urzędu,
14. rozstrzyganie   sporów  kompetencyjnych   między   wydziałami urzędu,
15. organizowanie    akcji   ratowniczych   w   przypadku   klęsk żywiołowych i     katastrof,
16. informowanie   wojewody  o zamiarze przystąpienia miasta do związku komunalnego,
17. przedkładanie  wojewodzie  uchwał  Rady  Miejskiej w terminie siedmiu dni od   ich podjęcia,
18.  składanie Radzie  Miejskiej  okresowych sprawozdań  z realizacji swoich  zadań ,
19. sprawowanie funkcji zarządcy dróg gminnych,
20. wykonywanie zadań nałożonych w drodze odrębnych ustaw.